Simone Kleinsma, Freek Bartels en anderen, Next to normal, voorstelling 2012
Gezien op dinsdag 31 januari 2012 in het Zaantheater, Zaandam.
Bij aanvang van de voorstelling Next to normal, een van oorsprong Amerikaanse musical uit 2008, maakt het publiek kennis met een ogenschijnlijk normaal gezin: een uitbundige moeder als spil van het gezin, een rolmodel vader, een zoon die overduidelijk moeders oogappel is en een hoogbegaafde dochter. Als je hen aan het begin van het stuk samen aan tafel ziet zitten, in het -mooi decorbeeld- scheve huis, krijg je als kijker niet meteen vat op het schouwspel. Achteraf gezien illustreert dit prima dat er onderhuids van alles broeit. Pas wanneer aan het einde van de eerste scène duidelijkheid ontstaat over de rol van de zoon binnen het gezin, is het alsof er een luik opengaat en je als publiek wordt meegezogen in een beklemmend familierelaas. En beklemmend is misschien voorzichtig uitgedrukt; hier wordt door een stel goede musicalacteurs een toneelstuk met diepgang gespeeld, waarbij woorden als ‘feelgood’ en ‘happy end’ niet opgaan.
Simone Kleinsma speelt in Next to normal op voortreffelijke wijze de rol van moeder Diana. Zij heeft klachten van depressieve aard en wordt allerminst beter van de voorgeschreven medicijnen en de te volgen vormen van therapie. Schrijver van het stuk Brian Yorkey heeft zich bijzonder goed ingeleefd in de gevoelswereld van iemand die kampt met psychische problemen en heeft de weerslag ervan op het gezin ragfijn uiteengezet. In de Nederlandse vertaling van Daniël Cohen vallen de helderheid van taal en zijn originele woordkeuze op. Tekst en muziek vormen samen een eigentijds klinkend geheel.
Rockopera
In het scheve huis op het toneel zit vrij onopvallend een groepje muzikanten. Op percussie, toetsen, bas en gitaar spelen zij de dan weer lichte, dan weer opzwepende muziek van Tom Kitt. De gehele voorstelling is doorgecomponeerd, maar doet in toonkleur niet denken aan een standaard musical; eerder aan een rockopera.
Simone Kleinsma en Freek Bartels (zoon Gabe) geven beiden een aantal mooie ballads ten beste. De rol van vader Dan wordt gespeeld door Wim van den Driessche, wiens volle, klassieke zangstem weleens wat schuurt met de popmuziek, die hij ermee moet brengen. René van Kooten mag vocaal iets meer uitpakken in een bescheiden rol als psychiater Dr. Madden. Zijn nummers bevatten in tekst humoristische kwinkslagen, waarbij Kleinsma ook nog eens haar komische talent kan benutten in het te geven tegenspel.
Next to normal is een indrukwekkend stuk, dat het woord ‘musical’ weer eens ontdoet van alle altijd maar weer hooggespannen verwachtingen (bij musicalfans) en van de eeuwige neerbuigende vooroordelen (van niet-musicalfans). Next to normal boeit meer om de inhoud, dan om de mate waarin er ‘gebelt’ wordt, om maar eens iets te noemen. Tekst, muziek, spel en zang zijn van een ijzersterk niveau en maken de Nederlandse uitvoering van Next to normal tot een verrassende en aangename theaterervaring, die je niet moet willen missen.
Next to normal is nog in de Nederlandse theaters te zien tot en met 9 juni 2012.
