Zing, vecht… & bewonder: Tony Neef

Musicalacteur, zanger en tekstschrijver Tony Neef (1961) zit vol opgewekte verhalen. Bij de woorden zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder heeft hij geen vragen nodig om enthousiast te vertellen over wat het leven hem gebracht heeft en hoe hij ervan geniet.

ZING, VECHT, HUIL, BID, LACH, WERK & BEWONDER

Met Tony Neef
Door Daan Bartels

Zingen
“Tijdens mijn studententijd in Groningen werd ik verliefd op een acteur uit Amsterdam. Mijn studie hing ik aan de wilgen, ik vertrok hals over kop naar het westen en ging werken als trainingsacteur. Mijn ouders waren not amused. Korte tijd later werd ik aangenomen om te zingen en spelen in een theatervoorstelling van Jeans. Ik rolde in het tweede seizoen van een al bestaande productie en zong dus liedjes, die eerder door iemand anders werden gezongen. Na de eerste try-out kwam de grote baas naar me toe en zei dat zij door mijn uitvoeringen eindelijk begreep waar die liedjes over gingen. Zo ontdekte ik dat mijn kracht ligt in het vertolken van liedjes, al ben ik daar in de jaren daarna niet zoveel mee bezig geweest. Ik werd gevraagd voor musicals en in die wereld gelden andere wetten. Alles moet uitgevoerd worden zoals het ooit bedacht is. In de Nederlandse vertalingen lukt dat lang niet altijd even goed. Ik herontdekte mijn kracht veel later pas weer in de productie Telkens Weer Het Dorp, waarin de liedjes van Friso Wiegersma centraal stonden. Die man heeft in zijn eigen taal briljante, veelal melancholische teksten geschreven. Als na een paar keer doornemen de tekst er bij mij al inzit, heeft zo’n tekst logica en dat vind ik belangrijk. Bij het zingen hoef ik er dan alleen nog maar mijn eigen gevoel in te leggen. Gedichten van Komrij of van wie dan ook lijken mij een stuk lastiger om uit te voeren als lied.”

Foto: Ernst Coppejans

Vechten
“We gaan in Nederland bijzonder slordig om met ons culturele erfgoed. Neem de liedjes van Friso Wiegersma en Robert Long. Waar hoor je die nou nog? Of Boudewijn de Groot. Als je hem op de radio hoort is het altijd met datzelfde nummer, terwijl hij zoveel meer mooie dingen gemaakt heeft. De meeste radio- en televisiestations richten zich allemaal op hetzelfde grote publiek en bedienen dat vooral met Volendamse of Engelstalige popmuziek. Dat is toch erg?”

Huilen
“Mijn vader is overleden. Het meest verdrietige daaraan is dat het definitief is. Soms komt de gedachte in me op hem even te bellen. Wanneer ik dan besef dat dat niet meer kan, voelt dat elke keer weer als een messteekje. Verder ben ik nog niet veel mensen verloren. Dat verandert natuurlijk wel als je ouder wordt. Dat merk ik als ik met mijn moeder praat: ‘De zus van die is overleden, de buurman leeft niet meer, Cor gaat dood.’ Mijn geluk is dat ik het meest heb gehuild om mooie dingen. Om liedjes bijvoorbeeld, maar ook om sporters die goud winnen tijdens de Olympische Spelen. Of het nou een Peruaan is of een Nederlander, je weet dat iemand daar vier jaar lang keihard voor getraind heeft. Zie ik zo iemand winnen, dan jank ik gewoon. En ik vind het nog lekker ook!”

Bidden
“Ik geloof dat ik wel een gelovig mens ben. Niet dat ik veel met God bezig ben, maar kijk eens om je heen om te zien hoe goed we het hebben… En niets neem ik for granted. Ik bid in de zin van dankbaar zijn voor alles wat ik heb en voor waar ik vandaan kom. Ik ben opgegroeid in Drenthe. Mijn vader en moeder hebben elkaar ontmoet in een band. Zij speelde piano, accordeon en klarinet en hij drumde. Voor een goede toekomst voor het gezin hebben ze nog voor hun trouwdag al hun instrumenten verkocht. Want ja, van muziek alleen kun je niet leven, zo dachten zij. Het artiestenvak was meer iets voor westerlingen en in Drenthe is gewoon al gek genoeg. Als kind hoorde ik mijn moeder vaak zingen. En mijn vader was vooral ritmisch erg muzikaal. Mijn muzikale talent heb ik dus van hen, al hebben zij mij niet aangemoedigd er mijn vak van te maken. Absoluut niet! Toen ik met Jeans in Assen speelde zijn mijn ouders komen kijken. ‘Dat komt wel goed’, heeft mijn vader daarna tegen mijn moeder gezegd. En het is goed gekomen! Ik ben onwijs dankbaar dat het me gelukt is te komen waar ik nu ben.”

Lachen
“Voor mijn eerste baan, bij Jeans dus, repeteerden we in een gebouw dicht bij het Haarlemmerplein in Amsterdam. Het was mooi weer, dus ging ik tijdens de lunchpauze even naar buiten. Ik zag een postbode, een vertegenwoordiger, een politieagent, kortom, allemaal mensen met verschillende beroepen. Ik vroeg me af wat ik zelf later zou worden, tot het ineens tot me doordrong dat ik mijn richting al had gevonden en dat ik op dat moment mijn geld verdiende met hetgeen ik het allerliefste deed. Vanuit het niets heb ik toen onbedaarlijk hard gelachen. En ik lach me er nog steeds suf om, dat ik kan leven van zulke leuke dingen. Het zingen van liedjes, het spelen in musicals -ik dacht altijd dat je een spagaat moest kunnen en enorm goed moest kunnen dansen, dat kan ik dus helemaal niet-, stemmen inspreken voor tekenfilms, zelf teksten schrijven, workshops geven… Nooit gedacht dat het echt een bron van inkomsten kon zijn.”

Werken
“In het nieuwe theaterseizoen speel ik in de musical Annie de rol van Oliver Warbucks, een rijke, kale vent die zich uiteindelijk bekommert om het lot van het weesmeisje Annie. Voor de fotoshoot heb ik uren in de grime gezeten om mijn haar weg te werken, maar zo veel tijd heb ik er niet dagelijks voor over. Dat betekent dat ik echt kaal ga en om te wennen heb ik mezelf nu al een kort koppie laten aanmeten. Gelukkig krijg ik daar veel positieve reacties op en kaal is in de mode. Het zal dus wel goed komen! De repetities voor Annie starten in oktober, maar het script heb ik nu al in huis. Het is de bedoeling vooraf zoveel mogelijk tekst te leren. Hoe eerder je je meuk kent, hoe sneller je kunt werken aan enige diepgang. Ja, ja, zelfs bij een musical! Als we straks toeren, leef ik in een vast ritme. Half tien opstaan, een paar keer per week sporten, soms naar de studio om stemmen in te spreken, rond half drie met de bus naar het theater, voorbereiden op de show, spelen en na afloop een wijntje drinken. Als ik dan midden in de nacht thuiskom kijk ik nog even naar het Journaal of Pauw en Witteman en dan naar bed. Theaterbezoekers hebben daar vaak geen idee van. Vooral toen ik jonger was werd mij na afloop van een show vaak gevraagd wat ik overdag voor werk deed. Alsof theater maken geen werk is… Maar kom je daarentegen één keer met je hoofd op televisie, denken ze meteen dat je het hartstikke druk hebt.”

Foto: Leo van Velzen

Bewonderen
“In de musical Annie sta ik opnieuw naast Jenny Arean. Eerder gebeurde dat al in de voorstellingen Telkens Weer Het Dorp en Vroeger of later. Werken met Jenny is een feest en nog altijd een hele belangrijke leerschool. Ik kan naar haar kijken en me vol verbazing afvragen hoe ze het allemaal flikt. Ieder woord in een lied geeft zij een eigen geur en kleur. Zelfs verhalen die ik nooit zou geloven als iemand ze gewoon aan mij vertelt, geloof ik op slag als zij ze zingt. En Jenny is natuurlijk ook iemand die het succes niet zomaar gekregen heeft, maar er keihard voor heeft gewerkt. Eigenlijk heb ik een zelfde soort bewondering voor nog veel meer mensen in alle mogelijke beroepen. Niet om de status van hun vak, maar om de zoektocht daarachter en de passie die mensen uitstralen. Het allermooiste is het als iemand zijn plek heeft gevonden en ook nog eens verdomde goed is in wat hij doet. Dat je een ober ziet, die gewoon geboren is om ober te zijn… En hier heb je een tip, jongen!”

De musical Annie, met o.a. Tony Neef en Jenny Arean, is van november 2012 tot en met mei 2013 te zien in theaters in het hele land. Voor meer informatie: www.theaterhits.nl.